Két nước (radiator) là bộ phận giải nhiệt cho động cơ xe nâng dầu diesel. Két nước hỏng hoặc hoạt động kém sẽ khiến động cơ quá nhiệt, dẫn đến hỏng gioăng nắp máy, cong nắp quy lát hoặc bó piston. Bài viết giải thích vai trò của két nước, các dấu hiệu hỏng thường gặp và cách bảo dưỡng.
Két nước xe nâng hoạt động thế nào
Động cơ diesel khi vận hành sinh ra nhiệt lượng lớn. Nước làm mát (coolant) được bơm tuần hoàn qua các đường dẫn trong thân động cơ, hấp thụ nhiệt rồi chảy về két nước. Tại két nước, nhiệt được tản ra ngoài không khí nhờ các lá tản nhiệt (fin) và quạt gió.
Nước sau khi giảm nhiệt quay lại động cơ tiếp tục chu trình làm mát. Nếu két nước tắc, rò rỉ hoặc quạt gió hỏng, nước không được làm mát đủ và động cơ sẽ nóng lên quá mức.
Hệ thống làm mát trên xe nâng gồm: két nước, bơm nước, quạt gió, van hằng nhiệt (thermostat), ống dẫn nước và nước làm mát.
Dấu hiệu két nước xe nâng hỏng
1. Động cơ nóng bất thường
Đồng hồ nhiệt độ lên cao hoặc đèn cảnh báo quá nhiệt sáng. Đây là dấu hiệu đầu tiên và quan trọng nhất. Khi thấy động cơ quá nhiệt, cần dừng xe ngay để tránh hỏng nặng.
Nguyên nhân có thể do két nước tắc, thiếu nước làm mát, quạt gió không quay hoặc van hằng nhiệt kẹt.
2. Rò rỉ nước dưới xe
Vũng nước màu xanh lá, hồng hoặc trong xuất hiện dưới gầm xe sau khi đỗ. Kiểm tra xem nước rỉ từ đâu: thân két nước, ống nối, nắp két nước hay bơm nước. Két nước bị thủng hoặc mục ở các mối hàn là nguyên nhân phổ biến.
3. Mức nước giảm nhanh
Phải châm thêm nước làm mát thường xuyên dù không thấy rò rỉ bên ngoài. Có thể két nước bị nứt nhỏ, nước bốc hơi qua vết nứt khi động cơ nóng. Hoặc gioăng nắp máy hỏng khiến nước lọt vào buồng đốt.
4. Nước làm mát đổi màu
Nước làm mát chuyển từ màu xanh/hồng sang nâu rỉ hoặc có cặn bẩn. Nguyên nhân: rỉ sét bên trong két nước, cặn khoáng tích tụ hoặc dầu nhớt lẫn vào nước (dấu hiệu gioăng nắp máy hỏng).
5. Két nước bị bẹp hoặc cong lá tản nhiệt
Các lá tản nhiệt (fin) bên ngoài két nước bị bẹp, gập do va đập, bụi bám dày hoặc côn trùng chui vào. Lá tản nhiệt bẹp sẽ giảm diện tích tản nhiệt, làm két nước hoạt động kém hiệu quả.
6. Quạt gió không hoạt động
Quạt gió gắn phía sau két nước có nhiệm vụ đẩy không khí qua các lá tản nhiệt. Quạt hỏng motor, đứt dây curoa hoặc cánh quạt gãy sẽ khiến két nước không đủ gió làm mát. Mở nắp capô kiểm tra quạt có quay khi động cơ chạy không.
Nguyên nhân két nước hỏng
Rỉ sét: sử dụng nước máy thay vì nước làm mát chuyên dụng khiến két nước rỉ sét từ bên trong.
Cặn khoáng: nước cứng (nhiều canxi, magie) tạo cặn bám bên trong đường ống và két nước, gây tắc nghẽn dần.
Va đập: két nước nằm phía trước xe nâng, dễ bị va chạm khi xe hoạt động trong không gian hẹp.
Lão hóa: cao su ống nối, gioăng nắp két nước lão hóa theo thời gian, gây rò rỉ.
Áp suất quá cao: nắp két nước (radiator cap) có van xả áp. Nắp hỏng hoặc sai áp suất sẽ gây căng két nước, dẫn đến nứt.
Cách bảo dưỡng két nước
Kiểm tra mức nước hàng ngày: mở nắp bình phụ (reservoir) kiểm tra mức nước trước khi vận hành. Chỉ kiểm tra khi động cơ nguội — không mở nắp két nước khi động cơ đang nóng vì nước áp suất cao có thể phun ra gây bỏng.
Dùng nước làm mát chuyên dụng: không dùng nước máy, nước giếng. Nước làm mát (coolant) có chất chống rỉ, chống đóng cặn và nâng nhiệt độ sôi.
Vệ sinh lá tản nhiệt: dùng khí nén hoặc nước rửa nhẹ để thổi sạch bụi, lá cây bám trên lá tản nhiệt. Thực hiện mỗi tháng hoặc khi thấy bụi bám nhiều.
Thay nước làm mát định kỳ: mỗi 2.000 giờ vận hành hoặc theo khuyến nghị hãng. Nước làm mát cũ mất tính chống rỉ và chống đóng cặn.
Kiểm tra ống nối và nắp két: ống cao su nứt, phồng hoặc mềm cần thay. Nắp két nước hỏng van cần thay mới.
Sửa hay thay két nước
Sửa được: két nước bị thủng nhỏ, rò rỉ tại mối hàn có thể hàn lại. Lá tản nhiệt bẹp có thể nắn lại bằng dụng cụ chuyên dụng.
Nên thay mới: két nước bị mục nhiều chỗ, rỉ sét nặng bên trong, biến dạng khung hoặc đã sửa nhiều lần. Thay mới đảm bảo hiệu quả tản nhiệt và tránh hỏng lặp lại.
Liên hệ mua két nước xe nâng
Công ty TNHH Thiết Bị API – đại lý ủy quyền chính thức LiuGong, Lonking và SYZG tại Việt Nam. Chuyên cung cấp xe nâng, xe xúc lật, xe nâng Nhật cũ nhập khẩu chưa sử dụng tại Việt Nam và phụ tùng chính hãng. Liên hệ để được tư vấn và báo giá nhanh.
Xem thêm phụ tùng xe nâng đang có sẵn tại Thiết Bị API.
- Số điện thoại / Zalo: 0977 783 847 (Tiến Tài)
- Địa chỉ: 487 QL1A, An Phú Đông, Quận 12, TP. Hồ Chí Minh